Mayo Clinic dermatoloji uzmanı, güneş kremlerinin içeriğini, krem türlerini ve daha fazlasını anlamanıza yardımcı öneriler sunarken, güneş kremlerinin zararlı olup olmadığını en iyisini bile kullanırken endişelenmeniz gerekip gerekmediğini açıklıyor.
Güneş kremleri hakkındaki bilgileri yenilemenin en iyi yolu nedir?
Güneşe karşı kendinizi korumak için ne yapacağınız konusunda büyük düşünün. Örneğin; güneşin zirvede olduğu saatlerde (sabah 10 ile öğleden sonra 2 saatleri arasında) güneşe çıkmayın. Bu süre içinde güneşin cilde zarar veren ultraviyole ışınları oldukça etkilidir.
Güneş kremi kullanmak aşırı güneşe maruz kalmayı körükler ve cilt kanseri riskini artırır mı?
Birçok uzman bu iddianın asılsız olduğunu düşünüyor. Araştırmalara göre, güneş kremi kullanmayla cilt kanseri riskinde artış arasında bir bağ olduğu ispatlanamadı. Diğer taraftan araştırmalar güneş kremi kullanmanın en ciddi cilt kanseri tipi olan melanom riskini azaltabileceğini gösteriyor.
Geniş spektrumlu güneş kremleri daha mı fazla korur?
Cildinize zarar veren iki çeşit UV ışını bulunuyor: UVA ve UVB. Geniş spektrumlu güneş kremleri sizi bu iki çeşit zararlı ışından da korumak için üretilmiştir. UVA ışınları kırışıklıklara ve lekelere neden olup cildinizi erken yaşlanmasına yol açıyor. UVB ışınları ise cildinizi yakıyor. Çok fazla UVA ve UVB ışınına maruz kalmanız cilt kanserine yol açabilir. En iyi güneş kremleri tüm UV ışınlarına karşı koruma sağlamalıdır.
En iyi güneş kreminin güneş koruma faktörü (SPF) kaç olmalı?
Teorik olarak en iyi güneş kremleri en yüksek SPF numarasına sahiptir. Tam olarak uygulandığında, 30 faktörlük güneş koruma kremi 15 faktörlük güneş kreminden daha fazla koruma sağlıyor. Fakat 30 faktör, 15 faktörün iki katı kadar koruyucu değil. 50 faktörden daha yüksek olan güneş kremleri UVB korumasında sadece küçük bir artışa yol açıyor.
Güneş kreminin genellikle uygun şekilde sürülmediğini ve yeterince kalın bir tabaka oluşturulmadığını unutmayın. Ayrıca yüzerken ya da terlediğinizde krem yok olur. Sonuç olarak en iyi güneş kremi bile şişenin üzerindeki SPF numarasından daha az etkili olabilir. Güneş kreminin koruma faktörüne bakmaktan çok sizi UVA ve UVB ışınlarından koruyan geniş spektrumlu güneş kremlerini tercih edin.
Güneş kreminin içeriğini bilmek zorunda mıyım?
Güneş kremleri UV ışınlarını emen ya da yansıtan filtreler içerir. Güneş kremlerinin iki temel türü bulunuyor: Organik ve inorganik. Organik olanlar UV ışınlarını emer ve onu az miktarda ısıya çevirir. Bu aktif içerik güneş kremlerinde kullanılan en yaygın gruptur. Organik kremler avobenzone, cinoxate, ecamsule, menthyl anthranilate, octyl methoxycinnamate, octyl salicylate, oxybenzone ya da sulisobenzone gibi maddeler içerir.
İnorganik kremler: Bunlar UV radyasyonunu yansıtır ve dağıtır. İnorganik güneş kremi titanyum dioksit veya çinko oksit içerir. Birçok geniş spektrumlu güneş kremi UVA ve UVB ışınlarını engellemek için iki içeriği birden kullanır.
Güneş kremleri vitamin de içerebilir. E vitamini sizi UV ışınına bağlı DNA hasarına karşı korur. C vitamini ise cildinizi güneş yanığından korumaya yardım eder.
Sinek kovucu: Sinek koruyucu içeren güneş kremlerini en az 6 saatte bir yenilemeniz önerilir. Bunu kullandıktan 2 saat sonra, yüzdükten ve terledikten sonra sinek kovucu içermeyen güneş kremi sürün.
Bazı güneş kremleri retinyl palmitate (A vitamini ya da retinolün bir şekli) içerebilir. Bu antioksidanlar serbest radikalleri (cilt hücrelerini parçalayan ve yaşlanmaya yol açan kararsız oksijen molekülleri) etkisiz kılan maddelerdir.
Bazı marka güneş kremleri diğerlerinden daha mı iyidir?
Ürünün markası ürünü nasıl kullandığınızdan daha az önemlidir. Genel olarak su geçirmez, geniş spektrumlu ve güneş koruma faktörü en az 15 olan güneş kremlerini tercih edin. Ayrıca güneş kreminin son kullanma tarihine dikkat edin, etiket üzerindeki talimatlara da mutlaka uyun.
Sprey güneş kremi mi yoksa güneş losyonu mu kullanmalıyım?
Kullanacağınız güneş kremi çeşidi size kalmıştır. Belirli güneş kremi türleri vücudun belirli bölümlerinde daha iyi görevini yapar. Kuru bir cilde sahipseniz özellikle yüzünüz için krem olanı tercih etmelisiniz. Anne-babalar çocukları için daha kolay uygulandığından sprey olanları tercih eder. Sprey güneş kremi kullandığınızda cilt üzerinde bir tabaka oluşturacak kadar bol miktarda kullandığınızdan emin olmalısınız.
Güneş kremi içeren kozmetik kullansanız da güneş kremi sürmeli misiniz?
Bu güneşte ne kadar süre kalacağınıza bağlıdır. Güneş kremi içeren nemlendirici, fondöten ya da dudak koruyucu kullanıyorsanız ve dışarıdaysanız 2 saatte bir makyajınızı yenilemelisiniz ya da ayrı bir güneş koruyucu kullanmalısınız. Dışarıda çok fazla zaman geçirmeyecekseniz, yüzünüzü yıkamadıysanız ya da gün boyunca çok terlemediyseniz güneş kremi içeren nemlendiriciyi sabahları sadece bir kez sürebilirsiniz.
Güneş kremi kullanırken unutmamanız gerekenler:
- Dışarıya çıkmadan en az 30 dakika önce bol miktarda güneş kremi sürün.
- Yüzünüz, kulaklarınız, elleriniz, kollarınız ve dudaklarınız da dâhil olmak üzere güneşe maruz kalacak tüm cilt yüzeyine güneş kremi sürün. Saçlarınız azsa veya hiç yoksa başınızın üzerine de krem sürün ya da şapka takın.
- Güneş kremini her iki saatte bir yeniden uygulayın. Yüzdükten veya çok fazla terledikten hemen sonra tekrar sürmeyi unutmayın.
- Kum, su, kar ve betonun güneş ışığını yansıttığını unutmayın. UV ışınları bulutların içinden de geçebildiği için hava bulutlu da olsa güneş kremi kullanın.
- Bebeğiniz 6 aylık olduktan sonra güneş kremi kullanabilirsiniz. Daha küçük çocukları mümkün olduğunca gölgede tutun.
- Sadece yaz aylarında değil yıl boyunca güneş kremi kullanın.
ANKARA (A.A) - Uzmanların verdiği bilgiye göre, kar taneleri güneş ışınlarını yüzde 50-90 oranında yansıttığından UV miktarı katlanarak artıyor. Yansıma nedeni ile normalde doğrudan ışıktan korunan çene altı, üst dudak, boyun gibi alanlarda da güneş yanığı görülebiliyor. Sonraki yıllarda ise kişide deri kanserine yatkınlık ortaya çıkabiliyor.
Dermatoloji uzmanı Prof. Dr. Rana Anadolu AA muhabirine yaptığı açıklamada, cildin güneşten korunmasının sadece yaz ayları için değil tüm mevsimler için geçerli olduğunu söyledi.
Güneş ışınlarının cilde olumsuz etki yapabildiğini ifade eden Anadolu, güneş koruyucu ürünler üreten ve ithal eden şirketlerin bile sonbahar kış aylarında tüketimin azalmasına bağlı olarak piyasaya daha az miktarda ürün sunduklarını belirtti.
Anadolu, ABD ve Avrupa'nın gelişmiş ülkelerinde kış aylarında özellikle de karda güneşten korunma gerekliliği konusunda farkındalığın yüksek olduğunu dile getirerek, ''Hava açık olmasa da yani bulutlu ve kapalı bir havada dahi güneşten gelen Ultraviyole (UV) ışınlarının yüzde 90'ı yeryüzüne ulaşmaya devam eder. Bulut veya kapalı hava güneş hasarını engellemez'' uyarısında bulundu.
-KARLI HAVADA GÜNEŞ IŞIĞINA DİKKAT-
Kar tanelerinin, güneş ışınlarını yüzde 50-90 oranında yansıtması nedeniyle UV miktarının katlanarak arttığını vurgulayan Anadolu, ''Yansıma nedeni ile normalde doğrudan ışıktan korunan çene altı, üst dudak, boyun gibi alanlarda da güneş yanığı olabilir'' dedi.
Anadolu, kış turizminin yapıldığı bölgelerde yüksek irtifada doğal UV koruyucu atmosfer tabakasının daha ince olduğunu, bu nedenle de daha fazla miktarda zararlı ışın alındığını belirterek, şunları kaydetti:
''Deniz seviyesinin üstündeki her 1000 metre yükseklikte, UV miktarı yüzde 15 civarında artar.
Kış sporlarının yapıldığı yüksek irtifada hava daha temizdir. Hava kirliliği oluşturan atmosferik partiküllerin çok daha az olması nedeni ile UV daha az süzülerek yeryüzüne ulaşır.
Ortamın soğuk oluşu nedeniyle UV hasarının bir uyarı sinyali olan deride, sıcak ve bunaltı hissi ortaya çıkmaz. Bu nedenle, soğuk ve rüzgarlı havada farkında olmadan UV altında kalma süresi uzayabilir.''
-''DERİ KANSERİNE YATKINLIK ORTAYA ÇIKABİLİYOR''-
Kışın karda güneş koruyucu kullanılmadan açık havada kalındığında, cildin ciddi zarar görebileceğini ifade eden Anadolu'nun verdiği bilgiye göre, öncelikle derinin açık kısımlarında,tıpkı yaz güneşinde olduğu gibi ama ondan çok daha kısa sürede, daha şiddetli ve sinsi güneş yanıkları meydana gelebiliyor.
Yanık sonrası, ilerleyen günlerde deri kuruluğu, pullanma ve soyulma ortaya çıkıyor. Bunu takip eden haftalarda da erken deri yaşlanmasının ilk bulguları olan ince kırışıklıklar özellikle yüzde ve el sırtlarında belirginleşiyor ya da varolanlarda artış görülüyor. Sonraki yıllarda kişide deri kanserine yatkınlık ortaya çıkabiliyor.
UV ışınlarının zararlı etkilerinden göz de çok fazla etkileniyor. UV koruyucu güneş gözlüğü kullanılmaması durumunda, kar körlüğü denen UV Keratitine kadar varan göz rahatsızlıkları oluşabiliyor.
-KIŞIN VE KARDA NASIL GÜNEŞTEN KORUNMALI?-
Kışın, özellikle kar yağışı olduğunda yüksek irtifada mutlaka acıkta kalan cilde güneş koruyucu sürülmesi gerekiyor. Kullanılacak koruyucunun koruma faktörünün (SPF) en az 30 ve üzerinde olması önem taşıyor.
Total blok olarak kabul edilen, geniş spektrumlu ve yüksek koruma faktörlü 50 ve üstü koruyucuların, özellikle karda ve dağda tercih edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Karlı havada, güneş-kar gözlüğünün kullanılması öneriliyor.
Kulakları ve yüzün açık kalan alanlarını koruyacak özel kapatıcı aksesuarların giyilmesi tavsiye ediliyor.
-SAAT 10.00-15.00 ARASI TEHLİKELİ-
Kış Güneşi; dost mudur düşman mı?
Fiziksel güneşten koruyucular titanyum dioksit veya çinko oksit içerir. Birçok geniş spektrumlu güneş kremi UVA ve UVB ışınlarını engellemek için iki içeriği birden kullanır.
Güneş kreminin genellikle uygun şekilde sürülmediğini ve yeterince kalın bir tabaka oluşturulmadığını unutmayın. Ayrıca yüzerken ya da terlediğinizde krem yok olur. Sonuç olarak en iyi güneş kremi bile şişenin üzerindeki SPF numarasından daha az etkili olabilir. Güneş kreminin koruma faktörüne bakmaktan çok sizi UVA ve UVB ışınlarından koruyan geniş spektrumlu güneş kremlerini tercih et